เรื่องโดย : ริงโกะ มิโมซา
Artwork : ทินวุฒิ ลิวานัค
“ฉันมีความหวังลมๆ แล้งๆ อย่างหนึ่ง”
ฉันพิมพ์คุยในแชตกับเพื่อนคนข้ามเพศต่างชาติ
“ฉันหวังว่า สักปีหนึ่ง วัน TDOR (Trans Day of Remembrance) จะกลายเป็นวันที่ไม่มีตัวเลขสถิติการสังหารหรือความรุนแรงต่อคนข้ามเพศเกิดขึ้นเลย แม้แต่คนเดียว”
แต่วันนั้นก็ยังไม่มาถึง เพราะในช่วงหลายปีที่ผ่านมา สถิติการสังหารและความรุนแรงต่อคนข้ามเพศ นอนไบนารี และบุคคลเพศสภาพหลากหลายอื่น ๆ ก็ยังคงไม่ลดลง มิหนำซ้ำบรรยากาศของการกดขี่ข่มเหงคนข้ามเพศในประเทศที่มีรัฐบาลฝ่ายขวาก็ยิ่งจะหนักข้อมากขึ้น
วัน TDOR หรือ Trans Day of Remembrance ที่แปลว่า “วันสากลเพื่อรำลึกถึงคนข้ามเพศที่ถูกฆ่าสังหารเพราะความเกลียดชัง” เริ่มต้นจัดครั้งแรกเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน ปี 2542 เพื่อเป็นการรำลึกถึงเหยื่อจากความรุนแรงและการฆาตกรรมบนฐานของความเกลียดกลัวคนข้ามเพศ (Transphobia) และเพื่อสร้างความตระหนักรู้ต่อปัญหาความรุนแรงต่อคนข้ามเพศที่ยังคงเกิดขึ้น [1]
ในการจัดงานรำลึกเป็นครั้งแรกนั้น เป็นการรำลึกถึง Rita Hester ผู้หญิงข้ามเพศคนผิวดำผู้ถูกสังหารในบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ และ Chanelle Pickett ผู้หญิงข้ามเพศคนผิวดำผู้ถูกสังหารในรัฐแมสซาชูเซตส์เช่นกัน
สำหรับการจัดงานครั้งแรก เป็นการจัดรำลึกแบบกลุ่มเล็กแค่ไม่กี่คน โดยมีผู้จัดเป็นนักกิจกรรมที่ทำงานในชุมชนคนข้ามเพศมาเป็นเวลานานแล้วอย่าง Gwendolyn Ann Smith ร่วมกับเพื่อนของเธออีกสองคนคือ Jahaira DeAlto กับ Nancy Nangeroni
ด้วยเหตุนี้เอง วันที่ 20 พฤศจิกายน ของทุกปี จึงกลายเป็นวัน Trans Day of Remembrance ที่มีการรำลึกถึงคนข้ามเพศและบุคคลเพศสภาพหลากหลายอื่น ๆ ที่ตกเป็นเหยื่อของความรุนแรงจนถึงแก่ชีวิต ภายในปีนั้น ๆ และในเวลาต่อมา กิจกรรมการจัดรำลึกเช่นนี้ก็แผ่ขยายไปยังที่อื่น ๆ ของโลกนอกเหนือจากสหรัฐฯ
ที่น่าเศร้าและชวนให้รู้สึกย้อนแย้งก็คือ ในหลายปีหลังจากนั้น Jahaira DeAlto หนึ่งในผู้หญิงข้ามเพศที่ช่วยจัดงาน TDOR ครั้งแรกสุด ได้ถูกสังหารที่บอสตัน เช่นเดียวกับ Hester ผู้ที่เธอเคยจัดงานรำลึกให้ [2][3] เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาความรุนแรงที่มีฐานมาจากการเหยียดคนข้ามเพศ ซึ่งยังคงไม่ได้รับการแก้ไขตั้งแต่อดีตมาจนถึงปัจจุบัน
แม้แต่ในประเทศไทยปีนี้ ก็เพิ่งจะมีเหตุการณ์ฆาตกรรมผู้หญิงข้ามเพศที่น่าสะเทือนขวัญเกิดขึ้นที่พัทยานี้เอง [4] เป็นเหตุการณ์ที่ตั้งอยู่บนฐานของความเกลียดกลัวคนข้ามเพศ บนฐานของความเกลียดกลัวอวัยวะของคนข้ามเพศ ที่แม้แต่กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศอื่น ๆ ที่เป็น cisgender หรือคนตรงเพศ ก็ยังมีทัศนะและความเกลียดกลัวอย่างไร้เหตุผลแบบนี้ ทั้งๆ ที่ความเกลียดกลัวอย่างไร้เหตุผลนี้เองที่เป็นจุดกำเนิดของความรุนแรงอันน่าสยดสยอง ที่มนุษย์คนหนึ่งจะกระทำต่ออีกคนหนึ่ง
หรือพวกเขามองเราเป็นมนุษย์ที่เท่าเทียมกันตั้งแต่แรกหรือเปล่าก็ไม่แน่ใจ
ย้อนไปถึงเหตุการณ์กรณีแรกสุดที่ก่อกำเนิดวันรำลึกถึงคนข้ามเพศผู้จากไป คือกรณีของ Rita Hester เธอก็เผชิญกับเหตุฆาตกรรมที่รุนแรงอย่างน่าสะพรึงเช่นเดียวกัน เธอถูกสังหารในอพาร์ตเมนต์ของเธอเองโดยคนที่เธอเชิญเข้าไปในห้อง [5] เหตุเกิดเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2541 ผู้ก่อเหตุทำการแทงเธอถึง 20 ครั้ง [6] อีกทั้งสื่อต่าง ๆ ในยุคสมัยนั้นก็เสนอข่าวการเสียชีวิตของ Hester ในแบบที่ไม่เคารพต่อเธอ ไม่เคารพต่ออัตลักษณ์ตัวตนของเธอ และเต็มไปด้วยทัศนคติหยามเหยียดคนข้ามเพศ
และที่น่าเศร้าไปกว่านั้นคือ คดีของ Hester ก็ยังคงจับตัวคนร้ายไม่ได้ อย่างไรก็ตาม ในช่วงเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ซึ่งเป็นเดือนไพรด์ ได้มีการเปิดสวนสาธารณะใกล้กับบอสตันแลนดิง โดยใช้ชื่อของ Rita Hester มาเป็นชื่อสวนสาธารณะเพื่อเป็นเกียรติให้กับเธอ [7]
นอกจากการจัดงานรำลึกภายนอกแล้ว ในเวลาต่อมายังได้มีการจัดทำโครงการเว็บไซต์ “Remembering Our Dead” ซึ่งเป็นการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับกรณีการสังหารและการเสียชีวิตของคนข้ามเพศที่มีต้นเหตุมาจากความเกลียดกลัวคนข้ามเพศ
ไอเดีย Remembering Our Dead นี้เริ่มมาจากตอนที่ Anna-Jayne Metcalfe กำลังพยายามรวบรวมข้อมูลเพื่อจัดงานรำลึกในเมืองเบิร์นมัธของอังกฤษ จนทำให้ในปีนั้นเธอได้สร้างบล็อกรายชื่อผู้เสียชีวิต เพื่อเป็นทรัพยากรข้อมูลให้กับผู้ที่ต้องการจัดงานรำลึกในที่อื่น ๆ ของโลก จนกระทั่งต่อมาได้มีการทำเป็นเว็บไซต์ เพื่อเป็นฐานข้อมูลเรื่องราวของเหยื่อคนข้ามเพศที่ถูกกระทำ [8]
ถึงแม้ว่า Metcalfe จะมีเจตนาให้เว็บไซต์เป็นทรัพยากรทางข้อมูล เพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกให้กับการจัดกิจกรรมของพี่น้องคนข้ามเพศและบุคคลเพศสภาพหลากหลายอื่น ๆ ทั่วโลก แต่ในแง่ของความรู้สึกแล้ว มันก็ไม่ง่ายเลยที่จะต้องจดจำและรวบรวมข้อมูลของพี่น้องผองเพื่อนที่จากไป ฉันเองที่เคยต้องทำงานเกี่ยวกับข้อมูลแบบนี้ก็เข้าใจความเจ็บปวดของ Metcalfe อยู่เหมือนกัน
แต่ในขณะเดียวกัน ฉันก็คิดว่า ตราบใดที่ความรุนแรงบนฐานของการเกลียดกลัวคนข้ามเพศยังคงมีอยู่ มันก็ยังคงเป็นเครื่องตอกย้ำให้เห็นความสำคัญของวัน Trans Day of Remembrance วันนี้ยังคงเป็นวันที่ต้องพูดถึงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ถึงแม้ว่าฉันจะเข้าใจ ว่ามันเป็นวันที่คนข้ามเพศและบุคคลเพศสภาพหลากหลายอื่น ๆ ไม่อยากจะนึกถึงเพราะมันชวนให้หดหู่และกระทบต่อสภาพจิตใจอย่างมากเลยก็ตาม
“คือวัน TDOR (Trans Day of Remembrance) กำลังจะมาถึงอีกแล้วใช่ไหม”
“มันเป็นวันแห่งสถิติอันมืดมนที่คนข้ามเพศหลายคนไม่อยากนึกถึง ฉันก็คนนึงล่ะ” เพื่อนต่างชาติพูดคุยกันในแชต
“อื้ม ก็จริง วันแห่งสถิติอันมืดมนจริงๆ นั่นแหละ” ฉันตอบกลับแล้วก็เติมอิโมจิเศร้าลงไปด้วย
“แต่ว่านะ” ฉันพิมพ์ต่อ “ฉันหวังว่าในปีใดปีหนึ่ง วันๆ นี้จะกลายเป็นวันที่มีสถิติที่ไม่มืดมนอีกต่อไป…”
“…คือ ฉันอยากให้ปีนึงมีรายงานออกมาว่า ไม่มีเหตุการณ์สังหารคนข้ามเพศเกิดขึ้นเลย หรือไม่มีเหตุการณ์ความรุนแรงใด ๆ เกิดขึ้นเลยต่อคนข้ามเพศ (ซึ่งรวมถึงนอนไบนารี และเพศสภาพหลากหลายอื่น ๆ ด้วย)”
“แล้วไอ้เจ้า TDOR นี่ก็จะไม่มีความหมายอีกต่อไป ดีเลย”
เพื่อนฉันดูเหมือนจะโล่งอกถ้าไม่ต้องมีวันนี้ เขาก็เป็นคนข้ามเพศอีกคนหนึ่งที่เกลียดวันนี้มากๆ
“หรือไม่… มันก็อาจจะกลายเป็นวันที่แค่รำลึกถึงประวัติศาสตร์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นเฉย ๆ ก็ได้ อาจจะกลายเป็นวันที่สร้างความตระหนักรู้ให้กับสังคมและเฝ้าระวังความรุนแรงเฉย ๆ งี้ก็ได้”
“อีกนานนนนน เลยล่ะ ที่มันจะกลายเป็นแบบนั้น”
เพื่อนชาวต่างชาติของฉันดูจะไม่มีความหวังเท่าไหร่กับเรื่องความรุนแรงต่อคนข้ามเพศ
ตัวฉันเองก็คิดว่ามันคงยังต้องใช้เวลาอีกมากเหมือนกัน …กว่าจะไปจนถึงจุดนั้น
แล้วพวกเราที่ยังคงมีชีวิตอยู่นี่แหละ ที่จะเป็นแรงขับดันให้ความฝันลมๆ แล้งๆ ของพวกเรา
…ให้ได้เป็นจริงเสียที
หวังว่า TDOR ในปีใดปีหนึ่ง
จะกลายเป็นปีที่เราไม่ต้องมารำลึกถึงเหตุการณ์ว่ามีใครถูกสังหารอีก
[1]
https://qnotescarolinas.com/north-carolinians-mark-transgender-remembrance-day/
[3]
https://www.hrc.org/news/hrc-mourns-jahaira-dealto-transgender-woman-of-color-killed-in-boston
[4]
https://www.thaipbs.or.th/news/content/351597
[5]
https://www.history.com/this-day-in-history/november-20/first-transgender-day-of-remembrance
[8]
https://tdor.translivesmatter.info/pages/about
